Skip to main content

Je ligt ’s avonds in bed, je bent moe, maar slapen lukt niet. Je hoofd blijft maar doorgaan. Je denkt aan wat er morgen moet gebeuren, aan een gesprek van vandaag of aan alles wat nog geregeld moet worden. Of je wordt ’s nachts wakker en begint te piekeren. Slecht slapen door stress kan behoorlijk frustrerend zijn, zeker wanneer je overdag al moe bent en juist verlangt naar een goede nacht. Stress en slecht slapen kunnen elkaar versterken. Wanneer je slecht slaapt, ben je overdag vermoeider en heb je minder ruimte om met spanning om te gaan. Daardoor kan de stress weer toenemen, waardoor slapen opnieuw moeilijker wordt. Maar hoe komt het dat stress zoveel invloed heeft op je slaap? En wat kan je eraan doen?

Hoe merk je dat je slecht slaapt door stress?

Herken je één of meerdere van deze dingen?

  • Je ligt ’s avonds lang wakker, terwijl je wel moe bent.
  • Je hoofd blijft maar doorgaan zodra je in bed ligt.
  • Je wordt ’s nachts wakker en begint meteen te piekeren.
  • Je wordt vroeg wakker en kunt daarna moeilijk weer slapen.
  • Je slaapt wel, maar wordt niet echt uitgerust wakker.
  • Je bent overdag sneller geïrriteerd of overprikkeld.
  • Je merkt dat je minder energie hebt of je moeilijker kunt concentreren.
  • Je merkt dat je lichaam gespannen blijft, bijvoorbeeld in je schouders, kaken of buik.

Niet iedereen ervaart stress op dezelfde manier. Misschien herken je vooral het volle hoofd, terwijl je bij een ander juist merkt dat het lichaam onrustig blijft. Wanneer je meerdere van deze signalen herkent, kan stress een rol spelen bij je slaapproblemen. Zeker als langdurige stress al een tijd speelt en je merkt dat slecht slapen en spanning elkaar steeds meer gaan versterken.

Waarom slaap je slechter als je stress hebt?

Stel je voor dat je door het bos loopt en ineens een wolf ziet. Op zo’n moment gaat je lichaam direct in de alarmstand. Je hartslag gaat omhoog, je spieren spannen zich aan en je wordt extra alert. Je lichaam maakt zich klaar om te reageren: vluchten, vechten of juist stil blijven staan. Slapen staat op dat moment natuurlijk niet bovenaan je lijstje.

Voor je lichaam hoeft het gevaar niet letterlijk voor je te staan. Ook een gedachte kan de alarmreactie aanzetten. Bijvoorbeeld: ik moet morgen presteren, ik moet nu echt slapen of als ik vannacht weer wakker word, ben ik morgen niets waard.

Er komen onder andere adrenaline en cortisol vrij, dat hoort bij het systeem dat je wakker, alert en klaar voor actie houdt. Wanneer je langere tijd veel spanning ervaart, kan het daardoor moeilijker worden om weer naar rust om te schakelen. Overdag hoef je daar niet altijd veel van te merken. Er is genoeg afleiding en er moet van alles gebeuren. Pas wanneer je ’s avonds in bed ligt en het stiller wordt, kan duidelijk worden hoeveel spanning je nog vasthoudt. Je bent misschien wel moe, maar je lichaam heeft het signaal om alert te blijven nog niet losgelaten. En dat maakt het lastiger om de rust in je hoofd en lichaam te vinden die je nodig hebt om goed te kunnen slapen.

Blijf je wakker liggen door stress of piekeren?

Wat kan je vandaag zelf doen als je slecht slaapt door stress?

Voor een goede nacht heb je ook een goede dag nodig. Je lichaam heeft niet alleen ’s avonds tijd nodig om tot rust te komen. Ook overdag heeft het momenten nodig waarop de spanning even kan zakken. Als je van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat doorgaat, kan je lichaam steeds in diezelfde alerte stand blijven staan. Wanneer je vervolgens in bed ligt, kan het daardoor lastig zijn om die spanning ineens los te laten. Dat betekent niet dat je overdag urenlang moet mediteren of een compleet rustige dag moet hebben. Het gaat juist om kleine momenten waarop je even uit de actiestand komt. Denk aan: een wandeling zonder telefoon, rustig lunchen of muziek luisteren. Dit soort momenten geven je lichaam de kans om gedurende de dag al wat spanning los te laten. Daarmee geef je jezelf meer ruimte om ’s avonds tot rust te komen. Wanneer je langere tijd slecht slaapt, gaat het niet alleen om ontspannen. Ook je slaapritme, hoeveel tijd je in bed doorbrengt, wat je doet wanneer je ’s nachts wakker ligt en de gedachten die je over slapen hebt, kunnen het slaapprobleem in stand houden.

Een kleine verandering kan soms al helpen om meer rust in je dag te brengen. Plan vandaag eens 30 minuten helemaal voor jezelf. Geen werk, geen huishoudelijke taken en bij voorkeur ook even geen telefoon. Doe iets waar je energie van krijgt of waar je normaal niet aan toekomt. Is er een hobby die je al langer eens wilt oppakken? Het hoeft niets bijzonders te zijn. Het gaat erom dat je even niet hoeft te presteren of iets af te krijgen. Kijk daarna eens hoe je je voelt. Misschien merk je dat je hoofd rustiger is of dat je lichaam wat meer ontspanning ervaart. Juist door overdag bewust zulke momenten in te bouwen, hoef je niet te wachten tot je ’s avonds in bed ligt om tot rust te komen.

Lees verder
Slapeloosheid door stress verhelpen? Tips van de therapeut
Last van stress of spanningsklachten?

Wanneer kan slaapbegeleiding helpen?

Als je al langere tijd slecht slaapt, kan het lastig zijn om zelf te ontdekken waardoor dit komt of wat het in stand houdt. Ook als je al van alles hebt geprobeerd, kan het helpen om samen naar jouw slaappatroon en dagelijkse leven te kijken. Als psychosociaal- en lichaamsgericht therapeut en slaapcoach voor volwassenen in Uitgeest kijk ik niet alleen naar je nachten, maar ook naar de spanning die je overdag ervaart. We onderzoeken waar je slaap mogelijk wordt verstoord en welke veranderingen bij jou passen. We kijken bijvoorbeeld naar je slaapritme, wat er gebeurt wanneer je wakker ligt, welke gedachten dan opkomen en hoeveel spanning je lichaam overdag vasthoudt. Daarbij kunnen, wanneer dat passend is, ook lichaamsgerichte methoden worden ingezet. Slaap je al langere tijd slecht en wil je weten wat jouw slaap in de weg kan zitten? Plan een kennismakingsgesprek. Dan kijken we samen of mijn slaapbegeleiding bij je past.

Zet de eerste stap

Herken je jezelf hierin en wil je hier verandering in brengen? Ik begeleid mensen met stressklachten en overspanning vanuit mijn praktijk in Uitgeest — voor cliënten uit Heemskerk, Beverwijk, Limmen, Castricum, Krommenie en Akersloot.

Plan een kennismaking

Je zit nergens aan vast.